Oğuzlardan Günümüze Yaren Geleneği; Kadınlar ilk kez girebildi
Yaren meclisine giren vali de olsa bakan da olsa baş ağaya tabi olmak zorunda; Destur verirse girebilirsiniz…Türkiye İnternet Gazeteciliği Derneği (TİGAD) tarafından düzenlenen “Yeni Nesil Gazetecilik Çalıştayları” kapsamında, Türkiye’nin dört bir yanından gelen gazeteciler Çankırı’da buluştu. Karaman’dan Adem Kocatürk’ün de aralarında bulunduğu 100 gazeteci şehrin doğal ve kültürel zenginliklerini yerinde görme fırsatı buldu.
KADINLAR İLK KEZ GİRDİÇankırı’nın köklü geleneklerinden biri olan yaren meclisleri, geçmişten günümüze kadar süregelen bir kültürel mirastır. Erkek dayanışmasını ve ahlaki öğretileri temel alan bu meclisler, yüzyıllardır kadınların katılımına kapalıydı. Ancak, gazetecilerin takip ettiği özel bir oturumda, tarihte ilk kez kadınlar da yaren meclisine dahil edildi. Bu tarihi an, yaren geleneğinin zamana uyum sağlama sürecinde önemli bir adım olarak görülüyor. Çankırı’nın yaren kültürü, kardeşlik, dürüstlük ve birlik ruhunu yaşatırken, bu gibi değişimlerle daha kapsayıcı bir yapıya evriliyor.
Gazeteciler, Şabanözü ilçesinde bulunan ve 3 bin metrekare açık, 300 metrekare kapalı alanıyla dikkat çeken Gürpınar Yâren ve Kültür Çadırını da ziyaret etti. Etkinlik kapsamında Karamandan.com Genel Yayın Yönetmeni Adem Kocatürk de Çankırı’nın geleneksel Yörük Kültürü’nü yaşatmak amacıyla kurulan Türkiye’nin en büyük Türkmen Evi ve Yâren Çadırını ziyaret etti.
Programa, AK Parti Gurup Başkan Vekili Muhammet Emin AKBAŞOĞLU MHP Çankırı Milletvekili Pelin Yılık, Şabanözü Belediye Başkanı Faik Özcan, Kalfat Belde Belediye Başkanı Salim Doğan, MHP Pursaklar Belediye Meclis Üyesi Harun Demirtaş, AK Parti Şabanözü İlçe Başkanı Yüksel Yarbaşı, Orta Dernekler Federasyonu Başkan Yardımcısı Mustafa Kıratoğlu ve Gürpınar Mahallesi Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Zafer Onay gibi isimlerin yanı sıra, iş insanları, bürokratlar ve çok sayıda vatandaş katılım sağladı.
Geleneksel Yâren Kültürü TanıtıldıUNESCO tarafından soyut kültürel miras olarak kabul edilen ve Türk Kültürü’nün önemli bir simgesi haline gelen Yâren Geleneği, gazetecilere tanıtıldı. Gürpınar Yâren Meclisi Büyük Başağası Fatih Tezcan ve Küçük Başağası Fevzi Akman’ın ev sahipliğinde düzenlenen etkinlikte, geleneksel Türkmen motifleriyle süslenmiş çadırda kültürel sohbetler yapıldı, halk oyunları sergilendi ve yöresel ikramlar sunuldu.
Yâren Meclisi’nde bulunan yaklaşık 200 kişi, tek tek kendilerini tanıtarak birlik, beraberlik ve dayanışmaya katkı sundu. Büyük bir bütçeyle hayırseverlerin desteğiyle yapılan Türkmen Çadırı ve Yâren Evi’nin kalan borçları için gönüllü bağış toplandı. En küçük katılımcıdan en güçlü iş insanına kadar herkesin katkıda bulunması, kültürümüzü yaşatma konusundaki özverinin en büyük göstergesi oldu.
Yâren Kültürü: Ahilik Geleneğinden Gelen Bir MirasYâren kelime anlamı olarak dost, arkadaş anlamına gelir. 24 kişiden oluşan topluluklara “yâran” denir. Temeli Ahilik geleneğine dayanan ve Çankırı’nın sosyo-kültürel yapısında önemli bir yere sahip olan Yâren Geleneği, günümüzde kış mevsiminde erkekler arasında yapılan sohbet toplantıları ile yaşatılmaktadır.
Yâren kültürü, Türk töresi ve İslami inanışlardan beslenmektedir. Ahilik ve fütüvvet anlayışının harmanlandığı bu gelenek, Türk-İslam sentezinin en güzel örneklerinden biridir. Misafirperverlik, cömertlik, cesaret, kahramanlık, yardımlaşma ve dayanışma gibi değerler, Yâren kültürünün temelini oluşturmaktadır.
Yâren Kültürünün Ana Kuralları
Kapısı açıktır: Herkese açıktır ve misafirperverdir.Kalbi açıktır: Kin ve nefret taşımaz, olumlu düşünür.Alnı açıktır: Yüz kızartıcı işlerden uzak durur.Eli kapalıdır: Harama el uzatmaz.Dili kapalıdır: Kimse hakkında kötü konuşmaz.Beli kapalıdır: Ahlaki değerlere uygun yaşar.Çankırı Valiliği’nin teklifi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın çalışmaları sonucunda, UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası listesine alınan Yâren Geleneği, geçmişte olduğu gibi günümüzde de aslına uygun olarak yaşatılmaktadır.