Karaman çölleşiyor mu?
1966 yılından bugüne Karaman’da sıcaklık ve yağışlarda gözlenen değişiklikleri inceleyen Prof. Dr. Türkan Bayer Altın bölgemizde çöl şartlarının oluştuğunu vurgulayarak bu durumdan su kaynakları dolayısı ile tarım sektörünün etkilendiğini söyledi. Altın, Karaman’da iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmak ve hatta önleyebilmek için iklim değişimine uyum sağlayabilecek ürün çeşitlerinin geliştirilmesi, sulama tesislerinin yaygınlaştırılması ve bu kaynakların etrafındaki ekolojik ortamın bozulmasına engel olabilecek planlama yapılmasının da kaçınılmaz olduğunu vurguladı.İklim şartlarındaki değişiminin en önemli göstergelerinden olan sıcaklık artışı, yağış azalışı ve kuraklık Karaman’da yıllık ve mevsimlik olarak ne düzeyde olduğu Prof. Dr. Türkan Bayer Altın’ın yaptığı çalışma ile ortaya çıkartılmış oldu.
Bu çalışmada Prof. Dr. Türkan Bayer Altın şu tespitleri kayda geçirmektedir;
Karaman’da son 52 yılda yıllık ortalama sıcaklıkların 0,8ºC artış gösterdiği ortaya çıkmıştır. Bu zaman içerisinde sıcaklık zaman dizisinde genel olarak 3 farklı periyod tespit edilmiştir. Bunlar 1- periyodun başlangıcında sıcaklıkların normal değerin altında olduğu soğuk dönem, 2- sıcak ve soğuk yılların birbiri peşi sıra geldiği dalgalanmaların (zayıf bir ısınma veya soğuma ile karakterize) olduğu dönem, 3- periyodun sonlarına doğru sıcaklıkların normalin üstünde olduğu sıcak dönemdir. 1966-2017 Karaman’da en sıcak yıl 2010 yılı, en soğuk yıl ise 1992 yılı olmuştur.Karaman’da yıllık sıcaklıklardaki artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu yıl 2006 yılıdır. Bu yıl sıcaklıklardaki artış 0,01 düzeyinde anlamlıdır. Mann-Kendall trend testi sonuçlarına göre Karaman’da mevsimli sıcaklıklardaki artış yönündeki eğilim kış mevsimi hariç diğer mevsimlerde; ilkbahar, sonbaharda 0,05 düzeyinde, yaz mevsiminde 0,01 düzeyinde anlamlıdır. Karaman’ın yıllık sıcaklığında anlamlı artışın görülmesinde yaz sıcaklıklarının önemli payı var. Karaman’da da sıcaklık artışının en fazla gerçekleştiği mevsim +1,3ºC ile sonbahar mevsimi olmuştur. Mevsimlik sıcaklıklarda istatistiksel olarak anlamlı artış eğilimi yaz mevsimi (1990’ların ortası) hariç diğer mevsimlerde 2000’lerin başına rastlar.
Yıllık yağışlardaki değişimler Ermenek bölgesinde son 52 yılda %5,7 oranında azalırken Karaman’ın yıllık yağışlarında anlamlı bir azalış eğilimi söz konusu değildir. Ermenek’te yağışların en fazla kış mevsiminde azalma gerçekleştiği ve bu oranın %48,2 olduğu tespit edilmiştir. Buna karşın Karaman’da yaz mevsimi hariç diğer mevsimlerde yağış miktarlarında ciddi bir azalış tespit edilmemiştir. Yağışların yıllara göre oransal dağılımına baktığımızda Karaman’da en az yağışlar 1973 ve 2013 yıllarında kaydedilmiştir.Karaman’da 1984-2017 periyodunda oluşan çöl şartlarının oluştuğu kurak-çölümsü step şartları Karaman’da kuşkusuz yer üstü ve yeraltı su kaynaklarını olumsuz etkilediği ve etkilemeye de devam edeceği muhakkaktır.
Sıcaklıklarda artış ve yağıştaki azalış şeklindeki değişimler öncelikle su kaynaklarını dolayısı ile tarım sektörünü etkileyecektir. Karaman’da iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmak ve önleyebilmek için bu değişime uyum sağlayabilecek ürün çeşitlerinin geliştirilmesi, sulama tesislerinin yaygınlaştırılması ve bu kaynakların etrafındaki ekolojik ortamın bozulmasına (erozyon, yanlış arazi kullanımı, toprak tuzlulaşması vb.) engel olabilecek planlama yapılması kaçınılmazdır.Öte yandan Karaman Ovası’nda son yıllarda sıkça görülen obruk ve yarıklar tedirginlik yaratmaya devam ediyor. Yarıkların, yer altı sularının azalmasından dolayı oluştuğunu düşünülüyor. Bölgede hiçbir zaman böyle bir şey olmadığını ifade eden köylüler tarlalarında oluşan derin yarık ve obruklardan dolayı tedirgin.